PUŞKİN (ALEKSANDR SERGEYEVİÇ)

1799 - 1837

Rusya'nın en büyük şair ve yazarından biridir. Yazdığı eserlerle Dostoyevski ve Tolstoy gibi büyük yazarların öncüsü olmuştur. Rus halkının en çok sevdiği şair ve yazardır desek yanlış söylemiş olmayız. Puşkin'in öldükten sadece 50 yıl sonra bile Rus milleti için ne kadar büyük bir değere sahip olduğunu Dostoyevski'nin Puşkin Üzerine Konuşma kitabından anlayabiliyoruz.

Genelde hikayelerindeki kahramanlar soylulardır. Zaten kendiside 1799 yılında Moskova'da soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Genelde sanıldığının aksine ailesi zengin değildir fakat kültürlü ve soylu bir ailedir. İlköğrenimini Fransızca yapmıştır. Bu dönemlerde Yunan-Latin klasiklerini ve Fransız liberal yazarları okumuştur. Bir Rus köylüsü olan dadısı Arina Rodionova'dan Rusça'yı ve Rus Halk Masalları'nı öğrenmiştir. Puşkin daha çocuk yaşlarda yazmaya başlamıştır. İlk şiirini 14 yaşındayken yazmıştır.

İlk büyük eseri olan "Ruslan ve Ludmila"yı lise yıllarında yazmaya başlamıştır. Bu eseri büyük annesinin ona Fransız dilini kullanarak anlattığı hikayeleri melodik şiir-anlatı şeklinde yazmıştır.

Anne tarafından dedesi Afrikalı bir siyahtır. Petro'nun Arabı isimli kitabı da bununla ilişkilidir.

Tüm Rus kitaplarında kendisinden dahi olarak bahsedilir. Gerçektende öyledir. Yüzlerce kıta boyunca aynı hece ölçüsü ve ritim ile yazılmış Yevgeni Oneğin insanı şaşırtır.

Söylendiğine göre Puşkin'nin en büyük dileklerinden biri yurtdışına seyahat yapmaktır ama gittiği yerlere kendisinden önce Rus orduları gitmiştir. "Baş eğ ey Kafkasya, General Yermolov geliyor" şiiriyle Çerkezlerin nefretini kazanmıştır. Diğer başka bir görüşe göre o zamanlar da Rus ordusu hakkında destenlar yazılması için yönetim yanlısı yazarlar ordular ile birlikte seferlere götürülüyor ve bu seferler hakkında yazılar yazdırılıyordu. Puşkin yönetim yanlısı değildi ama bu seferlere zorla götürülüyordu. Rus ordusuyla birlikte Erzurum'a kadar gelmiştir. Bu seferler ilgili olarak Erzurum Yolculuğu isimli şiirini yazmıştır.

Gogol ile çok yakın arkadaşdırlar. Gogol'a Ölü Canlar Gogol, “Puşkin, olağanüstü bir olaydır.” der; Dostoyevski daha mistik bir tavırla “ Puşkin, bize gelecekten haber veren bir peygamberimizdir.” der. Puşkin, modern Rus Edebiyatı’nın oluşmasına en çok katkıda bulunan yazın ve düşün adamıdır. Puşkin, klasik Batı edebiyatını ve Rus halk ruhunu sentezleyerek, Rus Edebiyatı’nda “gerçekçilik akımı”nı başlatan liderdir.

Puşkin bizlere içinde anlatı-şiirleri de olan çok büyük bir şiir miras bırakmıştır. Anlatı-şiirlerinin en ünlüleri: Bahçesaray Çeşmesi, Çingeneler, Kafkas Tutsağı, Yevgeni Oneğin. Şiirleri dışında romanları da etkileyicidir. Yüzbaşının Kızı çok ünlü romanlarından biridir. İnsan Üstü Bir Anıt Diktim Kendime, Biyelkin'nin hikayeleri, Petro'nun arabı, Maça kızı, Dubrovski diğer ünlü romanlarıdır.

Öldüğünden 100 yıl sonra yayınlanmasını istediği kitap Gizli Günce gerçekten çok ilginçtir. Burada kadınlara düşkünlüğü, inanılmaz kıskançlığı, fantazileri yer almaktadır. Hatta bu kitaba pornografik bile denilebilir ama okurken sizi rahatsız etmez.

Moskova'da Eski Arbat sokağında bir evi vardır ve evin karşısında karısının ve kendisinin beraber oldukları heykeli vardır.

Resimde Puşkin'nin Eski Arbat'daki evi (mavi) görülüyor.

Kadınlara düşkün olan Puşkin St. Petersburg'da 18 yaşında güzeller güzeli bir kıza aşık olur ve evlenirler. Moskova'ya taşınıp Eski Arbat'da ki o eve taşınırlar 3 ay beraber mutlu bir şekilde yaşarlar. Puşkin sıkılıp St. Petersburg'a döner. Fakat bu sırada Fransız ordusunda bir subay olan Dante (ki kendisi Puşkin'nin üvey kardeşidir) Puşkin'nin Moskova'da ki güzeller güzeli karsına mektuplar yazar. Bir Dost imzalı mektup ile durumu öğrenen Puşkin kıskançlık krizleri geçirir ve Moskova'ya döner ve Dante'ye düello teklif eder. Bu Puşkin'in ölüme meydan okuyuşudur. Çünkü düella teklif ettiği kişi Fransız ordusunun en iyi nişancılarından birisidir. Puşkin Dante'yi omzundan yaralar fakat profosyonel asker olan Dante düelloyu kazanır. Puşkin aldığı yaradan dolayı 2 gün sonra henüz 38 yaşındayken ölür. İşte Eski Arbat'da ki heykelin anlattığı budur. Ataol Behramoğlu bir eserinde bunun bir komplo olabileceğini anlatmıştır.

Puşkin, Çar karşıtı bir yazardı ve eserlerinde Çar'ı eleştirirdi. Çar ise onu öldürüp kahraman yapmak yerine onu kontrol altına almayı denemiş ve saraydaki davetlere çağırmış, onu arstokrasinin içine sokmuştur. Puşkin bu davetleri reddetmemiş ama Çarı eleştiren yazılarına devam etmiş fakat eleştirilerinin ölçüsünü korumuştur. Rus ordusuyla beraber seferlere katılmasının bununla ilgili olduğu tahmin edilmektedir.

Rusya'da Puşkin ile ilgili müzeler bulunmaktadır. Bu müzeler ile ayrıntılı bilgilere sitemizin müzeler bölümünden ulaşabilirsiniz.

TAVSİYE KÜLTÜR ÜRÜNLERİ:

<<< KÜLTÜR & SANAT ANA SAYFASINA GERİ DÖN