|

Rus mutfağını
birkaç cümle ile anlatmak mümkün değil. Vahşi steplerden,
görkemli imparatorluk şehirlerine, verimli vadilerden balta
girmemiş ormanlara kadar Rusya'nın alabildiğine geniş
topraklarında değişik kültür ve damak tatlarını barındıran,
muhteşem bir o kadar da ihtişamlı bir
mutfağı var.
Her bölgenin coğrafi koşullarına
uygun ayrı bir mutfak kültürü ve damak tadı var. Kuzey Rusya'da 'Shchi'
(lahanalı ve balıklı bir çorba), lahanalı yemekler, çavdar ağırlıklı bir içki
olan 'Kvass' ve genelde arpa içerikli yemekler tercih edilirken, Don bölgesinde
'Ucha' denilen ve domatesle hazırlanan balık çorbası, Güney Rusya'da ülkenin
dünyaca ünlü 'Borsc çorbası' tercih ediliyor. Ormanlık bölgelerin mutfağında ise
av etleri, tütsülenmiş etler, kurutulmuş balıklar, mantar ve orman yemişleri
başrol oynuyor. Bizim şiş kebaba Ruslar 'Şaşlık' diyorlar. Etler biraz daha iri
doğranıp aralarına soğanlar yerleştirilerek şişe diziliyor. Mantar, hemen hemen
her yemekte yer alıyor. Tatlılar, yaban mersini ve ribes gibi orman yemişleri ve
balla hazırlanıyor. Yabanmersini, ribes, fındık ve bal gibi. Bal, ayrıca
Sibirya'nın bazı bölgelerinde kuvvetli içkilerin yapımında da kullanılıyor.

Rus
mutfağının özellikleri
Her ne kadar bünyesinde ayrı mutfak kültürlerini barındırsa da Rus
mutfağının en büyük ortak özelliği, ülkenin hemen her yerinde yetişen aromatik
otlar ve baharat. Bunlar antik çağlardan beri Rus damak tadının vazgeçilmez
lezzetleri. Dereotu, anason, nane, soğan ve sarımsak gibi aromatik bitki ve
sebzelerin yanı sıra tarçın, tarhun otu, karabiber, safran gibi baharat, tatlı
ve tuzlu su balık yemeklerinde, et ve sebze yemeklerinde kullanılıyor. Rus
mutfağının bir diğer ortak özelliği de 'Smetana' denilen ekşi krema ve
tereyağıyla hazırlanan soslar. Çorba, sebze, et, tavuk ve balık çeşitleri
genelde ekşi krema ve soslarla sunuluyor. Ekşi krema bizim süt kremasına
benziyor ancak tadı biraz daha ekşi. Rus mutfağı sadece zenginliği ile değil,
çarlık döneminden kalma ihtişamlı yemek sunumu ile de dikkat çekiyor. Yemeğin
tadı kadar sunumu da çok önemli bir detay. İhtişamlı aksesuarlar sofra
atmosferine seçkin bir hava veriyor.
RUS MUTFAĞININ
ÖZEL TATLARI
Ordövr
tabağı-Zakuski
Rus mutfağının dünyaca tanınan en ünlü yemeklerinden biri: 'Zakuski'.
Rusların meze olarak adlandırdıkları bu tabak aslında çeşitli soğuk ve sıcak
büfe yemeklerinden oluşuyor. Rus geleneklerine göre en az 3-4 çeşit içeren
Zakuski, tepsi içinde masa ortasına konan zengin bir ordövr tabağı. İçinde füme
somon ya da mersinbalığı, söğüş et, haşlanmış deniz ürünleri, çeşitli salatalar,
soslu patates, domates, biber, patlıcan ve enginar dolmaları, yumurta, havyar ve
çeşitli kızartmalar yer alıyor. Beraberinde Zakuski votka içiliyor.
Çorbalar-
Supi
Rus mutfağında çorba her şey demek. Çünkü içeriğinde yok yok.
Balıktan, sebzeye, ete kadar değişik besinleri içeren çorbalar komple bir öğün
sayılabiliyor. Çeşitli sebzelerin yanı sıra et ya da balıkla hazırlanan 'Ucha
çorbası' defneyaprağı, karabiber, maydanoz, yabani rezene gibi baharatla
zenginleştiriliyor. Artık dünya mutfağının çorbalarından olan Borş ve Shtci,
balık ve etin yanı sıra pancar, lahana ve patates ile hazırlanıyor. Her ikisinin
de özelliği smetana denilen ekşi krema ile sunulması. "Rassolnik çorbası"nın
özelliği salamura salatalıkla hazırlanması. "Soljanka çorbası" ise mantar ya da
balıkla hazırlanıyor. Acı sevenlere önerilir. "Okroska", balık ve etle
zenginleştirilmiş soğuk bir çorba. Bir diğer soğuk çorba ise ıspanakla
hazırlanan "Botwina ".
Sebzeler-Ovosçi
Rus mutfağının en çok kullanılan sebzeleri; lahana, pancar, turp,
patates, fasulye, mantar, soğan ve salatalık. Dondurucu iklim nedeniyle meyve ve
sebze açısından zengin değil. Ancak diğer bölgelere göre daha ılıman bir iklim
sergileyen yerlerde patlıcan, kabak, biber ve domates yetiştiriliyor.
Et- Masnye
Bliuda
Antik çağlarda Rus sofralarında dana ve sığır etleri pek nadir
görülürdü. Çünkü bu hayvanlardan tarım için yararlanılırdı. Günümüzde ise pek
çok gelenek gibi bu da değişti. Şimdilerin Rus mutfağında haşlama, ızgara ve
kızarmış etler revaçta. En çok da ünü sınırlar ötesine taşan 'Beef-Stroganoff'
adlı et ve mantarla hazırlanan yemek. Odun sobasında pişirilen dil, yürek,
böbrek ve karaciğer gibi sakatatlar ise eski geleneksel et yemeklerini
oluşturuyor. Et tercihleri coğrafi yapıya göre değişebiliyor. Örneğin;
Ukraynalılar domuz ve ördek etini, Asya bölgesi ise at, keçi ve inek etini
tercih ediliyor. Sibirya'da ayı ve geyik eti yeniyor. Tavuk ise tüm ülkenin
geleneksel et yemeklerini oluşturuyor. Her bölgenin ortak özelliği ise et
yemeklerinin elma, tuzlu mantar ve ham orman yemişleri ile yenmesi.
Balık-Riba
Gerek tatlı su gerekse tuzlu su balıkları açısından çok zengin olan
Rus mutfağında bu besinler çeşitli usullerle hazırlanıyor. Haşlama, ızgara ya da
kızarmış balıklar değişik soslarla sunuluyor.
Tatlılar-
Sladkie Bliuda
Her ne kadar Rus mutfağının özellikleri arasında tatlılar pek söz
sahibi olmasa da değişik meyvelerle hazırlanıp ihtişamla sunulması dikkat
çekiyor. Orman meyveleri, konserve meyveler, meyve şekerlemeleri ve bal genelde
tatlıların baş malzemelerini oluşturuyor. 'Risel ve Kompot', komposto meyve,
jöle ve peynirle hazırlanıyor. 'Pasha ve Kulic' Ortodoks Rusların Paskalya
bayramının geleneksel tatlıları olarak tanınıyor. Pasha, meyve şekerlemeleriyle
süslenmiş piramit şeklinde bir pasta. Kulic ise üzeri kremayla kaplı büyük bir
ekmek şeklinde kek. Pudin, İngiliz pudinglerine benziyor. Varenk, çilek, vişne
ya da reçel içeren bir hamur tatlısı.

İçecekler
Ülkenin ulusal içkisi, votka. Çeşitleri ise saymakla bitmiyor. "Limonnaya"
denilen limonlu votka, içine bir limon kabuğu ilave edilip 2 hafta
bekletildikten sonra içiliyor. Servis anına kadar kadehleriyle birlikte buzlukta
donduruluyor. Servis yapılırken asla parmak değmemesi gerekiyor. Çünkü bardakta
parmak izi Rus sofra geleneklerine aykırı. Köpüklü votka 'Kovskaya',
kırmızıbiberli aromalı votka 'Pertsovka', ardıç, zencefil ve karanfil aromalı
votka 'Ohotniçya' ve tatlı votka 'Stolichnaya' akla gelen örneklerden birkaçı.
Votka, meze, havyar, füme balık ve et ile salamura ürünler eşliğinde içiliyor. 'Ryabin
Cognac' üvezden yapılan bir içki. Votka ile portonun karıştırılarak ve meşe
fıçılarda bekletilerek hazırlanan 'Starka', arpa ve çavdardan yapılan az alkollü
'Kvas', hafif tatlı Gürcü şarabı ve Ermeni konyağı olarak tanınan Ararat da
sevilen içkilerden. Son yıllarda biraya da rağbet arttı. En popüler içecek ise
çay. Semaver denilen büyük metalik ya da bakır çaydanlıklarda hazırlanıyor.
Ruslar siyah çayı çok seviyorlar. Rus geleneklerine göre çay içimi bir merasimi
andırıyor. Çay, kulplu büyük cam bardaklarda sunuluyor. Şeker ya da bal dilin
altına alınıyor ve çay yudumlanıyor.

HAVYAR
HAKKINDA...
Rus mutfağı denilince akla ilk havyar gelir. Havyar, dişi
mersinbalığının döllenmemiş yumurtalarından elde ediliyor. Mersinbalığının
bilinen 20 cinsinden sadece 5'i ülkenin kuzeyindeki soğuk denizlerde yaşıyor.
Dünya havyar pazarının yüzde 90'ı bu balığın üç cinsinden (Beluga, Osiotr ve
Sevryuga gibi) elde ediliyor. Her ne kadar dünyanın en tanınmış havyarı
Rusya'nın olsa da İran, Romanya, Fransız ve İtalyan havyarları da piyasada
önemli bir yer tutuyor. En pahalısı taze havyar olarak tanınan, az tuzlu
Malossol havyarı. Rus havyar çeşitlerinden Beluga, nadir bulunan en değerli
havyarlardan biri. Adını nesli tükenmekte olan en büyük ve en vahşi
mersinbalığından almış. Osiotr havyarı, parlak gri renkte fındık tadı ile
tanınıyor. Adı, orta büyüklükteki mersinbalığından geliyor.Sevryuga, küçük
taneli ve gri renkli bir havyar. Hafif keskin bir tadı var. Adını en küçük
mersinbalığından almış. Somon balığı yumurtalarından elde edilen küçük ve
portakal renkli taneli havyara, kırmızı havyar deniliyor. Dünyada en çok havyar
tüketen ülkeler İsviçre, Fransa ve Almanya. Havyar çok pahalı bir besin. Çünkü
giderek kirlenen denizlerde mersinbalığının nesli epey azaldı. Yapılan
araştırmalara göre bazı mersin balığı cinslerinin birkaç yıl içinde tamamen
tükeneceği ortaya çıktı. Aşırı ve kaçak avlanma nedeniyle son 25 yıl içinde bu
balıkların yüzde 3 oranında azaldığı kaydedildi. Çevreci örgütler hem av hem de
pazar payını eline geçiren Rus mafyasını suçluyorlar. Denize ve tatlı sulara
atılan toksit maddeler balıkların ölmesine ve balık yumurtalarının deforme
olmasına yol açıyor.
Havyar
nasıl sunulur?
Havyar servis anına kadar buzdolabında bekletilmeli. Servis
yapılacağı zaman kristal bir kâseye alınıyor. Bu kâse içi buz dolu geniş bir
kabın içine yerleştirilip servis yapılıyor. Bliny, çavdar ekmeği, kağıtta
patates, ekşi krema, tereyağı, kıyılmış soğan ve dereotu ile yeniliyor. İdeal
içkisi ise şampanya ve votka. Buzdolabında 2-3 gün taze olarak saklanabiliyor.
70 YILLIK
BİR BEYOĞLU KLASİĞİ: REJANS
Rus mutfağı çekimlerini Rejans restoranda gerçekleştirdik. Leziz
yemekleri aşçıbaşı Mustafa Sanlav hazırladı. Dile kolay, tam 70 yıldır bu
restoran, aynı sokakta, aynı mekânda aynı heyecanla ve aynı kalitede hizmet
vermeye devam ediyor. Rus mutfağının tüm özelliklerini içeren yemekleri ve
içkileriyle konuklarını ağırlarken ne kaliteden, ne de lezzetten ödün veriyor.
Erdal Sezener, Zehra Zinnur Taygan ve Aliye Zişan Sezener'in yönettiği Rejans,
geçmişten günümüze pek çok politikacı, yazar ve sanatçının uğrak yeri olmuş.
Fransızca bir kelime olan Rejans'ın iki anlamı var; biri çarların toplantı yeri,
diğer anlamı ise kökeni saraya dayalı zarif bir dekorasyon unsuru.
Adres: İstiklâl Caddesi, Oliva Geçidi No: 17 Tünel-Galatasaray /
İSTANBUL
Tel: +90 212 2441610
|